ในยุคที่องค์กรธุรกิจหลายแห่งปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานไปสู่ระบบ Cloud PBX หรือการสื่อสารผ่านโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟน โทรศัพท์ตั้งโต๊ะประจำสำนักงานจำนวนมากจึงถูกทยอยปลดระวาง การวางแผนเพื่อ ขาย iP Phone ที่ไม่ได้ใช้งานแล้วจึงเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์ต่อการบริหารจัดการทรัพย์สินของฝ่ายไอทีและฝ่ายธุรการ เพราะนอกจากจะช่วยเปลี่ยนอุปกรณ์ที่ค้างสต็อกให้กลับมาเป็นงบประมาณหมุนเวียนแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมการหมุนเวียนทรัพยากรไอทีอย่างคุ้มค่า
อย่างไรก็ตาม โทรศัพท์เครือข่ายเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงฮาร์ดแวร์ทั่วไป แต่บรรจุข้อมูลสำคัญของการเชื่อมต่อเครือข่ายภายในองค์กร บัญชีผู้ใช้งาน ข้อมูลการโทร และบางครั้งอาจมีข้อมูลสมุดรายชื่อของลูกค้าหรือพนักงานบันทึกอยู่ การส่งมอบอุปกรณ์โดยไม่ตรวจสอบอย่างรอบคอบอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของระบบไอที การทำความเข้าใจโครงสร้างการทำงานและขั้นตอนการล้างข้อมูลจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้ดูแลระบบต้องดำเนินการก่อนนำอุปกรณ์ออกสู่ตลาดมือสอง
ความสำคัญของการเคลียร์ข้อมูลและการปกป้องความปลอดภัยของระบบเครือข่าย
โทรศัพท์สำหรับใช้งานในสำนักงานทำงานผ่านการเชื่อมต่อเครือข่ายท้องถิ่นหรืออินเทอร์เน็ต ซึ่งจะต้องมีการตั้งค่าการยืนยันตัวตนเพื่อเข้าถึงตู้สาขาโทรศัพท์ ข้อมูลจำพวก SIP Server Address, Port, Username, และ Password ที่บันทึกอยู่ภายในตัวเครื่อง หากตกไปอยู่ในมือของผู้ไม่หวังดี อาจกลายเป็นช่องโหว่ให้สามารถเข้าถึงชุมสายโทรศัพท์ของบริษัทเพื่อโทรทางไกลต่างประเทศหรือแทรกซึมเข้าสู่เครือข่ายภายในได้
นอกจากค่าการเชื่อมต่อระบบแล้ว ภายในตัวเครื่องมักมีประวัติการโทรเข้า-ออกย้อนหลัง (Call Logs) รวมถึงรายชื่อติดต่อภายใน (Corporate Directory) และสมุดโทรศัพท์ส่วนตัวของพนักงาน การลบข้อมูลเหล่านี้จึงไม่ใช่เพียงการเตรียมเครื่องให้พร้อมสำหรับเจ้าของใหม่ แต่เป็นการปฏิบัติตามมาตรฐานการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลและความลับทางการค้าขององค์กรอย่างเคร่งครัด
สเปกและคุณสมบัติทางเทคนิคที่ควรตรวจสอบก่อนทำรายการ
ก่อนที่จะจัดกลุ่มอุปกรณ์เพื่อประเมินราคา ผู้ขายควรตรวจสอบรายละเอียดทางเทคนิคของโทรศัพท์แต่ละเครื่อง เนื่องจากสเปกพื้นฐานมีผลโดยตรงต่อความต้องการในตลาด สิ่งแรกที่ต้องตรวจสอบคือความเร็วของพอร์ตแลนว่ารองรับความเร็วระดับ 10/100 Mbps หรือ 10/100/1000 Mbps (Gigabit) ซึ่งรุ่นที่รองรับกิกะบิตมักได้รับความสนใจมากกว่าในปัจจุบันเพราะสามารถต่อพ่วงคอมพิวเตอร์ผ่านตัวโทรศัพท์ได้โดยไม่ลดทอนความเร็วอินเทอร์เน็ต
ระบบการจ่ายไฟเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ต้องระบุให้ชัดเจน โดยเฉพาะการรองรับมาตรฐาน Power over Ethernet (PoE) เช่น 802.3af หรือ 802.3at ซึ่งทำให้โทรศัพท์สามารถเปิดทำงานได้ผ่านสายแลนเส้นเดียวโดยไม่ต้องใช้อะแดปเตอร์แปลงไฟภายนอก นอกจากนี้ ลักษณะหน้าจอแสดงผล ไม่ว่าจะเป็นจอขาวดำ จอสี หรือจอสัมผัส ตลอดจนจำนวนคู่สาย SIP (SIP Lines) ที่เครื่องรองรับ ล้วนเป็นคุณลักษณะที่ควรบันทึกไว้ในรายการตรวจนับ
ยี่ห้อและกลุ่มรุ่นที่พบเห็นได้ทั่วไปในระบบสื่อสารองค์กร
ในตลาดระบบโทรศัพท์ไอพี มีผู้ผลิตหลายรายที่ได้รับความนิยมในระดับองค์กร เช่น Yealink, Cisco, Grandstream, Fanvil, Poly (เดิมคือ Polycom) และ Avaya ซึ่งแต่ละแบรนด์มีแนวทางการใช้งานและกลุ่มผู้ใช้ที่แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น อุปกรณ์จาก Yealink และ Grandstream มักเป็นระบบเปิดตามมาตรฐาน SIP เปิดกว้างสำหรับการนำไปใช้งานร่วมกับตู้สาขาไอพีได้หลากหลายยี่ห้อ
ในทางกลับกัน อุปกรณ์จากบางแบรนด์ เช่น Cisco หรือ Avaya อาจมีทั้งรุ่นที่ทำงานด้วยระบบปิดเฉพาะทาง (Proprietary Protocol) เช่น SCCP (Skinny) หรือ H.323 และรุ่นที่รองรับ Multiplatform Phone (MPP) หรือเฟิร์มแวร์ SIP มาตรฐาน ซึ่งผู้ขายจำเป็นต้องตรวจสอบรุ่นย่อยและชนิดของเฟิร์มแวร์จริงก่อนตัดสินใจเสนอขาย เนื่องจากอุปกรณ์ที่ติดตั้งเฟิร์มแวร์เฉพาะอาจมีขอบเขตการใช้งานที่จำกัดกว่า
ความแตกต่างระหว่าง Standard SIP Phone และ Proprietary PBX Phone
โทรศัพท์แบบ Standard SIP ถูกออกแบบมาให้อิงตามมาตรฐานกลางของ IETF ทำให้สามารถลงทะเบียนใช้งานกับ Cloud PBX, Asterisk, FreePBX หรือซอฟต์สวิตช์ของผู้ให้บริการโครงข่ายได้อย่างอิสระ อุปกรณ์กลุ่มนี้จึงมีความยืดหยุ่นสูง มีผู้ต้องการใช้งานต่อกว้างขวาง และสามารถส่งต่อได้ง่ายกว่าเมื่อต้องการเปลี่ยนระบบ
ส่วนโทรศัพท์ที่เป็น Proprietary PBX มักถูกออกแบบมาให้ทำงานร่วมกับระบบเซิร์ฟเวอร์ของผู้ผลิตรายนั้นโดยเฉพาะ แม้ว่าบางรุ่นจะสามารถแฟลชเฟิร์มแวร์ข้ามมาเป็น SIP สากลได้ แต่ก็ต้องใช้ขั้นตอนทางเทคนิคและอาจมีลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์เข้ามาเกี่ยวข้อง ผู้ขายจึงควรแยกอุปกรณ์ทั้งสองกลุ่มนี้ออกจากกันตั้งแต่ขั้นตอนการคัดแยกสินค้า เพื่อให้การสื่อสารข้อมูลกับผู้รับซื้อมีความชัดเจนและตรงตามความเป็นจริง
ขั้นตอนการปลดล็อก SIP Account และการคืนค่าโรงงานอย่างสมบูรณ์
การลบข้อมูลและการรีเซ็ตค่ากลับสู่ค่าโรงงาน (Factory Reset) มีวิธีการที่แตกต่างกันไปตามแต่ละแบรนด์ แต่โดยทั่วไปสามารถทำได้ผ่านสองช่องทางหลัก คือผ่านทางหน้าจอเมนูของตัวเครื่อง หรือผ่านหน้าเว็บเบราว์เซอร์จัดการระบบ (Web GUI) หากสามารถเข้าถึงเมนูเครื่องได้ ให้เข้าไปที่ส่วนการตั้งค่าระบบขั้นสูง (Advanced Settings) ซึ่งมักต้องใช้รหัสผ่านผู้ดูแลระบบ (Admin Password) แล้วเลือกคำสั่ง Reset to Factory Default
หากผู้ดูแลระบบเดิมได้ตั้งรหัสผ่านป้องกันไว้และไม่มีการบันทึกไว้ ผู้ขายอาจจำเป็นต้องใช้กระบวนการ Hard Reset โดยการกดปุ่มทางลัดตามคู่มือของผู้ผลิต เช่น การกดปุ่ม OK หรือปุ่ม Speaker ค้างไว้ขณะเปิดเครื่อง หรือการกดปุ่มตัวเลขตามลำดับที่กำหนด หลังจากระบบคืนค่าโรงงานแล้ว SIP Account, ประวัติการโทร, ใบรับรองความปลอดภัย (Certificates) และการเชื่อมต่อเครือข่ายเดิมจะถูกลบทิ้งทั้งหมด อุปกรณ์จะกลับสู่สถานะพร้อมสำหรับการกำหนดค่าใหม่
ปัจจัยที่มีผลต่อการกำหนดราคาและมูลค่าการรับซื้อ
มูลค่าของโทรศัพท์ไอพีมือสองขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ โดยปัจจัยหลักคือสภาพการทำงานทางกายภาพของอุปกรณ์ เช่น ปุ่มกดยังทำงานตอบสนองได้ดี หน้าจอไม่มีเส้นขาดหรือจุดดับ (Dead Pixel) พอร์ตเชื่อมต่อ RJ45 และ RJ9 ไม่งอหรือแตกหัก และก้านสวิตช์วางหูฟัง (Hook Switch) ยังสปริงตัวได้อย่างเป็นปกติ
ความสมบูรณ์ของอุปกรณ์เสริมเป็นอีกปัจจัยที่ช่วยเพิ่มความสะดวกและมูลค่า เช่น มีขาตั้งโต๊ะที่ปรับระดับได้ครบถ้วน สายเกลียวหูฟังไม่ย้วยหรือเปื่อย และมีตัวหูฟัง (Handset) รุ่นตรงกัน หากเป็นรุ่นที่ไม่ได้จ่ายไฟผ่าน PoE หรือผู้ซื้อต้องการนำไปใช้กับจุดที่ไม่มีสวิตช์ PoE การมีหม้อแปลงไฟตรงรุ่นและใช้งานได้ดีก็จะช่วยให้การประเมินราคาทำได้คล่องตัวขึ้น
ข้อดีและข้อจำกัดของการขายแบบยกล็อตเทียบกับการแยกจำหน่าย
สำหรับองค์กรที่มีอุปกรณ์ปลดระวางเป็นจำนวนหลายสิบหรือหลายร้อยเครื่อง การเลือกจำหน่ายแบบยกล็อตถือเป็นวิธีที่ประหยัดเวลาและทรัพยากรบุคคลมากที่สุด ข้อดีคือสามารถเคลียร์พื้นที่จัดเก็บในสำนักงานได้ในคราวเดียว ลดภาระงานในการทดสอบทีละเครื่องเพื่อลงขาย และปิดโครงการปลดระวางทรัพย์สินได้ตามกรอบเวลาที่ฝ่ายบัญชีกำหนด
อย่างไรก็ดี การขายเหมาในปริมาณมากอาจต้องยอมรับราคาเฉลี่ยต่อหน่วยที่ปรับตัวตามภาระความเสี่ยงและค่าขนส่งของผู้รับจัดการ ในขณะที่การแยกขายเป็นรายชิ้นอาจได้มูลค่าต่อเครื่องสูงกว่าในบางรุ่นที่เป็นที่ต้องการ แต่ต้องแลกมาด้วยระยะเวลาการขายที่ยาวนาน การจัดทำบรรจุภัณฑ์เพื่อส่งพัสดุทีละรายการ และความเสี่ยงในการจัดการสินค้าคงเหลือของรุ่นที่ไม่เป็นที่ต้องการในตลาด
การเตรียมตัวก่อนส่งมอบและการประสานงานกับผู้รับซื้อ
เมื่อได้ทำการรีเซ็ตค่าโรงงานเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนถัดมาคือการทำความสะอาดภายนอกโดยใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ หรือน้ำยาทำความสะอาดที่ไม่ทำลายพื้นผิวพลาสติก ไม่ควรฉีดพ่นของเหลวลงบนตัวเครื่องโดยตรงเพื่อป้องกันการลัดวงจร จากนั้นจัดทำรายการสรุปจำนวนแยกตามยี่ห้อ รุ่น และบันทึกหมายเลขซีเรียลนัมเบอร์หรือ MAC Address ของอุปกรณ์แต่ละตัวไว้เป็นหลักฐานการส่งมอบทรัพย์สิน
การส่งรูปภาพสภาพสินค้า รายการรุ่น และภาพถ่ายฉลากด้านหลังเครื่องไปยัง ร้านรับซื้อ iP Phone จะช่วยให้กระบวนการตีราคาเบื้องต้นเป็นไปอย่างรวดเร็วและแม่นยำ ทั้งนี้ควรสอบถามเงื่อนไขการตรวจรับสินค้า การทดสอบการเปิดเครื่องติด และระยะเวลารับประกันการใช้งาน เพื่อให้การโอนย้ายทรัพย์สินระหว่างองค์กรเป็นไปอย่างโปร่งใสและราบรื่นที่สุด
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หากลืมรหัสผ่าน Admin Password ของตัวเครื่อง จะสามารถรีเซ็ตได้อย่างไร?
โทรศัพท์ส่วนใหญ่จะมีวิธีกดปุ่ม Hard Reset ขณะเริ่มระบบ (Booting) เพื่อลบรหัสผ่านและคืนค่าโรงงาน อย่างไรก็ตาม แต่ละยี่ห้อและรุ่นย่อยมีลำดับการกดปุ่มที่ต่างกัน จึงควรตรวจสอบจากเอกสารคู่มือทางเทคนิคของผู้ผลิตรุ่นนั้นๆ เป็นรายกรณี
โทรศัพท์ที่ระบุว่าเป็นระบบเฉพาะ เช่น ตู้สาขาของแบรนด์หนึ่ง จะนำไปใช้กับระบบอื่นได้หรือไม่?
ขึ้นอยู่กับรุ่นและสถาปัตยกรรม บางรุ่นสามารถอัปเกรดหรือเปลี่ยนเฟิร์มแวร์เป็นแบบ Open SIP ได้ แต่บางรุ่นถูกจำกัดโดยฮาร์ดแวร์ให้ใช้งานได้เฉพาะกับตู้สาขาของผู้ผลิตรายนั้นเท่านั้น ควรตรวจสอบรหัสรุ่นที่ฉลากด้านหลังเพื่อยืนยันความเข้ากันได้ของระบบ
หากไม่มีอะแดปเตอร์แปลงไฟมาให้ จะยังสามารถส่งต่อหรือขายได้หรือไม่?
สามารถขายได้ตามปกติ หากโทรศัพท์รุ่นนั้นรองรับมาตรฐาน PoE (Power over Ethernet) เนื่องจากระบบในสำนักงานส่วนใหญ่จะใช้ไฟเลี้ยงผ่านสายแลนจากสวิตช์เน็ตเวิร์กอยู่แล้ว แต่ควรระบุให้ชัดเจนในรายการสินค้าว่าไม่มีอะแดปเตอร์รวมอยู่ด้วย
ข้อมูลสมุดโทรศัพท์หรือเบอร์ภายในจะยังคงอยู่หรือไม่หลังจากปิดเครื่องและถอดสายออกเป็นเวลานาน?
ข้อมูลการตั้งค่าและสมุดรายชื่อส่วนใหญ่จะถูกบันทึกไว้ในหน่วยความจำแบบ Non-volatile Flash Memory ภายในเครื่อง ซึ่งข้อมูลจะไม่สูญหายแม้ไม่ได้เสียบปลั๊กไฟเป็นเวลานาน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องทำการสั่ง Factory Reset เพื่อล้างข้อมูลออกอย่างสมบูรณ์ก่อนส่งมอบ
สายเกลียวหูฟังหรือชิ้นส่วนพลาสติกที่มีรอยขีดข่วน มีผลต่อการพิจารณาหรือไม่?
มีผลต่อการประเมินสภาพภายนอก รอยขีดข่วนเล็กน้อยตามอายุการใช้งานมักยอมรับได้ แต่สายเกลียวที่ยืด ขาด หรือพลาสติกแตกร้าวอาจส่งผลต่อการทำงานและมูลค่าที่เสนอ จึงควรแจ้งรายละเอียดสภาพจริงให้ผู้รับซื้อทราบล่วงหน้าเพื่อความถูกต้องในการประเมิน
สนใจขายสินค้า? ดูบริการที่เกี่ยวข้อง →
Buyit.in.th